ئەحمەدی کوڕی حەنبەل
پێشەکی
ئیمام ئەحمەدی کوڕی حەنبەل، ناوی : أبو عبد الله أحمد بن محمد بن حنبل الذهلي الشيباني، سێیەم پێشەوای ئەهلی سوننەتەو خاوەنی مەزهەبی حەنبەلیە، بە زانستە زۆرو و حفظ ەکەی ناوبانگی دەرکردووە.
لەدایکبوون و گەورەبوونی
لە ساڵی ١٦٤ ی هیجری لە مانگی ربيع الأول لەدایکبووە، سەبارەت بەشوێنی لەدایکبوونی جیاوازی هەیە، بەڵام قەولی راحح ئەوەیە کە لە بەغداد لەدایکبووە، و بەبێ باوکی گەورە بووە و لە تەمەنێکی کەمەوە ڕووی کردۆتەوە "طلب العلم" و فێربوونی فەرموودە "الحديث" و بۆ ئەم مەبەستە چەندین وڵات و ناوچە گەڕاوە، ئیمامی ئەحمەد تەمەنی بچووک بووە باوکی لەدەست داوە وە ئیمامی ئەحمەد خۆی دەفەرموێت «لم أرَ جدي ولا أبي»، و باوکی پێش ئەوەی ئیمامی ئەحمەد لەدایک ببێت وەفاتی کردووە، و باوکی تەمەنی ٣٠ ساڵ بووە مردووە.
خێزان و منداڵەکانی
ئیمامی ئەحمەد هاوسەرگیری (زواج)ی نەکرد تاکو تەمەنی چل ساڵی ئەمەش بەهۆی سەرقاڵی بە زانست و عیلمەوە وە دایکیشی لەلای بووە و ئەوەی ئیمامی ئەحمەد پێویستی بێت دایکی بۆی ئەنجام داوە لە خواردن و چل شتن ....، پاشان کە تەمەنی دەبێتە چل ساڵ ئیمامی ئەحمەد بیر لە زەواج دەکاتەوە وە یەکەم خێزانی ناوی "العباسة بنت الفضل" کە ئافرەتێکی عەرەب بووە و هەر لە بنەماڵە و هۆزی ئیمامی ئەحمەد خۆی بووە و سی ساڵ لەگەڵ ئیمامی ئەحمەد ژیاوە، و ئیمامی ئەحمەد "ساڵح" لێ بووە، المروذي دەڵێ : «سمعت أبا عبد الله يقول: أقامت معي أم صالح ثلاثين سنة فما اختلفتُ أنا وهي في كلمة»، واتە : گوێم لە ئیمامی ئەحمەد بوو ئەیفەرموو : دایکی ساڵح سی ساڵ لەگەڵم ژیا من و ئەو تەنها لەیەک وشەشدا ناکۆکی و جیاوازیمان نەبوو.
دوای وەفاتی دایکی ساڵح ئیمامی ئەحمەد زەواجی دووەم دەکاتەوە و هاوسەرگیری لەگەڵ خاتوو "ريحانة" دەکات و منداڵی لێ دەبێت کە "عبدالله" یە.
کتێبەکانی
ئیمامی ئەحمەد چەندین کتێبی بەنرخی لەدوای خۆی بەجێهێشت لەوانە :
- المسند : کە ئیمامی ئەحمەد بە درێژایی ژیانی خەریکی کۆکردنەوە و نووسینی فەرموودە بووە و نزیکەی ٥٠ هەزار فەرموودەی لەخۆ گرتووە، هەرچەندە ئیمامی ئەحمەد نەگەشتە ئەوەی کە ئەم کتێبە تەواو بکات وەفاتی کرد دوای ئەمە عبدالله ـی کوڕی هەستا بە ئامادەکردن و تەواوکردنی کتێبەکە و زیادکردنی ئەو فەرموودانەی لە دەمی باوکیەوە بیستویەتی و بە سەحیحی داناون.
- العقيدة
- العلل ومعرفة الرجال
- فضائل الصحابة
- سؤالات الأثرم لأحمد بن حنبل
- الزهد
- الرد على الجهمية والزنادقة
- الأشربة
- الورع
- مسائل الإمام أحمد
- أصول السنة
- الأسامي والكنى
- سؤالات أبي داود
- أحكام النساء

إرسال تعليق